W swoim słynnym eseju Immanuel Kant rozpoczyna od fundamentalnej definicji, że oświecenie to „wyjście człowieka z niepełnoletności, w którą sam się wpędził”. Niepełnoletność rozumiana jest tu jako niezdolność do posługiwania się własnym rozumem bez cudzego kierownictwa, wynikająca nie z braku inteligencji, lecz z lenistwa i tchórzostwa. Kant nawołuje do odwagi w myśleniu, używając dewizy „Sapere aude! Miej odwagę wiedzieć!”. Krytykuje, jak „opiekunowie” utrzymują ludzi w tym wygodnym stanie niepełnoletności, przedstawiając samodzielne myślenie jako coś trudnego i ryzykownego. Esej podkreśla kluczową rolę publicznego posługiwania się rozumem – wolności do swobodnego wyrażania myśli jako uczony – co jest niezbędnym warunkiem do wyzwolenia społeczeństwa z intelektualnej bierności i zachęcenia zarówno jednostek, jak i zbiorowości do samodzielnego myślenia.