„Juan Martín el Empecinado” Benito Pereza Galdósa to powieść historyczna wydana w 1874 roku. Będąca dziewiątą częścią pierwszej serii „Epizodów narodowych”, śledzi losy Gabriela de Araceli, oficera regularnej armii, który podczas hiszpańskiej wojny o niepodległość spotyka legendarnego partyzanckiego przywódcę Juana Martína el Empecinado. Poprzez potyczki wojskowe i rodzące się taktyki wojny partyzanckiej, Galdós maluje portret tego hiszpańskiego lidera, jednocześnie badając archetypową postać caudillo w kulturze hiszpańskiej. (To automatycznie wygenerowane streszczenie.)