„Juan Martín el Empecinado” Benito Pereza Galdósa to powieść historyczna wydana w 1874 roku. Jako dziewiąta część pierwszej serii „Epizodów narodowych” śledzi losy Gabriela de Araceli, oficera regularnej armii, który podczas hiszpańskiej wojny o niepodległość spotyka legendarnego przywódcę partyzantów, Juana Martína el Empecinado. Poprzez opisy potyczek wojskowych i rodzącej się taktyki wojny partyzanckiej, Galdós maluje portret tego hiszpańskiego przywódcy, jednocześnie eksplorując archetypową postać caudilla w hiszpańskiej kulturze.