Powieść przedstawia historię dwóch kuzynów, Jana i Janota, o skrajnie odmiennych charakterach: jeden jest zawsze uśmiechnięty, drugi wiecznie zrzędliwy. Obaj opuszczają rodzinną Bretanię, by szukać szczęścia i pracy w Paryżu. Pomimo mądrych rad Jana i wsparcia ze strony życzliwych ludzi, wrodzona złośliwość Janota nieustannie pcha go w kierunku złych wyborów, izolując go od otoczenia. Jan natomiast, dzięki swojej dobroci i współczuciu, szybko zdobywa szacunek i sympatię innych. Książka zgłębia kwestie wolnej woli i wpływu charakteru na los, jednocześnie przeciwstawiając wiejską niewinność pokusom wielkiego miasta.