„Zapiski Zeno” to niezwykły pamiętnik autorstwa Zeno Cosiniego, triesteńskiego mieszczanina, który został opublikowany przez jego własnego psychoanalityka w akcie zemsty. Na kartach dziennika Zeno podejmuje próbę analizy swojego życia i licznych nerwic, choć jego szczerość często budzi wątpliwości. Opowieść koncentruje się na jego nieustannej walce z nałogiem nikotynowym, gdzie ciągłe szukanie „ostatniego papierosa” staje się obsesyjnym motywem. Powieść zgłębia również jego złożone relacje z umierającym ojcem, naznaczone niejednoznacznym, ostatnim policzkiem. Zeno opisuje także swoją krętą drogę do małżeństwa, podczas której, po nieudanych próbach zdobycia innych sióstr, niespodziewanie zakochuje się w Auguście, jednocześnie nie potrafiąc oprzeć się pokusie romansu. To dzieło pełne ironii i głębokiej introspekcji psychologicznej.