„Degli ultimi casi di Romagna” Massimo d'Azeglio to relacja historyczna spisana w połowie XIX wieku. Tekst analizuje polityczne przewroty i warunki społeczne w regionie Romagna we Włoszech, ze szczególnym uwzględnieniem powstań narodowych przeciwko rządom papieskim i obcym. Prawdopodobnym tematem są wyzwania, porażki i szersze konsekwencje niedawnych lokalnych insurekcji dla włoskiego ruchu niepodległościowego. Dzieło to wydaje się przemawiać do czytelników zainteresowanych historią Włoch, polityką oraz debatami moralnymi wokół rewolucji i sprawowania władzy. Książka rozpoczyna się dedykacją dla Cesare Balbo i natychmiast umieszcza narrację w kontekście wydarzeń po powstaniu w Rimini w 1846 roku. D'Azeglio przedstawia bezpośrednią krytykę powstania, twierdząc, że takie przedwczesne i fragmentaryczne insurekcje są szkodliwe, a nie pomocne dla większej sprawy niepodległości narodowej. Podkreśla wagę jedności, starannie zaplanowanych działań i odpowiedzialności moralnej — krytykując zarów