„Racconti di guerra : (Maggio 1915 - Novembre 1916)” Luigiego Ambrosiniego to zbiór reportaży wojennych i szkiców napisanych na początku XX wieku. Poprzez relacje pisane w pierwszej osobie z włoskiego wybrzeża Adriatyku i frontu alpejskiego, książka ukazuje żołnierzy, ochotników, marynarzy, rybaków i oficera medycznego z pierwszej linii, gdy stawiają czoła mobilizacji i walce podczas I wojny światowej. Kładzie nacisk na autentyczne detale i postacie – marsze, nocne warty, pracę na morzu i medycynę polową – a nie na strategię czy heroizm. Początek tego tomu prowadzi narratora wzdłuż Adriatyku w Romanii i Marche, gdzie spokojna wieś ustępuje miejsca ogromnemu ruchowi ludzi, broni i kolumn zaopatrzeniowych, a gdzie polityczni „czerwoni” i „żółci” maszerują teraz razem jako żołnierze. Jeździ nocą z plutonem ochotników-cyklistów, dzieli ich skromne kwatery i niespokojny humor, a ich niecierpliwość w oczekiwaniu na akcję przeciwstawia spokojnej czujności samotnego marynarza przy nadbrzeżnym semaforze, opisując między innymi epizod, w którym ochotnicy mylą morską fosforescencję ze światłami wroga. Druga część przenosi się do Fano o świcie, przedstawiając rybaków i ich łodzie z ożaglowaniem łacińskim, pracujących w wojennych ograniczeniach, wspominających austriackie bombardowanie, zarzucających sieci pod okiem „paròna” Guideo, prowadzących stoickie rozmowy o stracie i honorze oraz obserwujących delfiny rozszarpujące ich połów, „jak gdyby nawet delfiny prowadziły wojnę”. Trzecia część szkicuje nowo upieczonego lekarza, który stał się oficerem medycznym: to opanowany, praktyczny człowiek, który zyskuje szacunek swoich podwładnych, jadąc samotnie przez noc, aby znaleźć trasę jednostki, a później służy w okopach. Kończy się jego listem z ataku w pobliżu fortu: cięcie drutu kolczastego w świetle księżyca, flary, ogień karabinów maszynowych oraz ponura, metodyczna praca ratowania i leczenia rannych pod ostrzałem artyleryjskim i odłamkami.