„Cézanne” Joachima Gasqueta to biografia i krytyczny portret artysty, napisana na początku XX wieku. Koncentruje się na życiu i twórczości Paula Cézanne'a, łącząc intymne wspomnienia, tło historyczne i dogłębne analizy jego dzieł, aby ukazać malarza rozdartego między romantycznym impulsem a bezkompromisową wiernością naturze. Narracja śledzi jego prowansalskie korzenie, przyjaźnie i nawyki pracy, aby naświetlić, jak kształtowała się jego wizja.

Książka rozpoczyna się umiejscowieniem Cézanne'a w jego rodzinnej miejscowości Aix-en-Provence, pod Górą Świętej Wiktorii, a następnie przedstawia jego narodziny, środowisko rodzinne i Jas de Bouffan, włączając w to żywy hołd dla jego samodzielnego, podziwianego ojca. Widzimy przywiązanie dziecka do targów i chłopów, jego niezwykłą pamięć oraz decydującą młodzieńczą więź z Zolą i Baille'em — wspólne spacery po wsi, kąpiele w rzece i lektury, które ukształtowały jego kredo malarskie jako urzeczywistnianie wrażeń. Wczesne spotkania z dziełami muzealnymi (Granet, Puget, Lenain) i próby akademickie ukazują trwające całe życie napięcie między wielkimi, romantycznymi wizjami a surową, klasyczną wiernością temu, co widzi oko. Po nieudanym początku w prawie i okresach rozpaczy, poświęca się malarstwu, uznaje nauczanie akademickie za puste, popada w konflikty z rodziną i w końcu dociera do Paryża, aby rysować w Académie Suisse, zaprzyjaźnić się z Emperaire'em i Villevieille'em oraz regularnie odwiedzać Luwr — tylko po to, by wahać się między zapałem a przygnębieniem. Powrót do Aix zaowocował dekoracyjnymi „Czterema Porami Roku” w Jas, zanim Paryż ponownie przyniósł spotkanie z Manetem i, co kluczowe, z Pissarro, który namawiał go do bezpośredniej pracy z natury, nawet gdy Cézanne tworzył sceny mityczne i alegoryczne. Sekcja kończy się w tym twórczym wietrze przemian, skrystalizowanym przez wizję pociętego, płonącego płótna, które ucieleśnia jego wczesne zawirowania. (Jest to automatycznie wygenerowane streszczenie.)