„D'Archangel au golfe Persique” Émile'a Zaviego to pamiętnik podróży i relacja historyczna napisana na początku XX wieku. Opisuje francuską misję medyczną złożoną z około pięćdziesięciu mężczyzn, którzy podróżują z Francji przez Wielką Brytanię i Arktykę do północnej Rosji, a następnie przez rewolucyjną Rosję w kierunku Kaukazu i Persji. Narracja prowadzona jest w pierwszej osobie i łączy przenikliwy reportaż z barwnymi portretami – wśród nich pogodnego „Kapitana Treuleuleu”, statecznego Marcela Benoita i zagorzałego rewolucjonisty Yvana Yvanovitcha – na tle zbuntowanych armii, papieży i ikon oraz upadającej władzy. Początek książki śledzi odlot misji przez Liverpool na statku towarowym pod banderą Czerwonego Krzyża, przepływając obok okrętów podwodnych, mgły, koła podbiegunowego i słońca północy, jednocześnie mieszając się z rosyjskimi repatriantami i wysłuchując ostrej krytyki roli Francji w 1905 roku od Maksymalisty. Po postoju w Murmańsku i przybyciu do Archangielska, narracja skupia się na stacjach zatłoczonych dezerterami, brudnych bufetach i ospałej, chaotycznej maszynerii rewolucji. Długa podróż koleją na południe ukazuje żywe sceny klasztorów i ikon Wołogdy, Jarosławia nad Wołgą oraz moskiewskich brasserii, relikwii Kremla i spotkań ulicznych – wraz z ostrożnymi spotkaniami z kadetami i „delegatami”. Pociąg następnie przejeżdża przez Carycyn, kozacką i naftową krainę Groznego i Derbentu, rojącą się od dezerterów bez biletów, zanim dotrze do Tyflisu, gdzie upadek dyscypliny wojskowej jest oczywisty, a Francuzi zostają w końcu zakwaterowani w szpitalu.