E-książki
Der deutsche Roman seit Goethe : Skizzen und Streiflichter
Schian, Martin
„Der deutsche Roman seit Goethe : Skizzen i Streiflichter” Martina Schiana to zbiór wykładów literackich spisanych na początku XX wieku. Praca ta przedstawia rozwój powieści niemieckiej od czasów Goethego, łącząc jasną, przystępną krytykę z wybiórczymi studiami przypadku, zamiast wyczerpującego katalogowania. Jej celem jest pomoc wykształconym czytelnikom w ocenie i wyborze znaczących powieści, śledząc główne nurty, takie jak romantyzm, tradycje historyczne i realistyczne, naturalizm oraz proza problemowa. Wstęp do pracy określa jej zakres i cel w przedmowie: są to zaadaptowane wykłady publiczne, mające na celu jasne przedstawienie historii literatury szerszej publiczności, skupiając się wyłącznie na powieści niemieckiej od Goethego i przedkładając głębię nad kompletność. Pierwszy rozdział argumentuje za kulturową wagą powieści, definiuje ją jako złożoną narrację, która przedstawia obraz świata zakorzeniony w rzeczywistości, i rozróżnia jej tryby (historyczny, współczesny, psychologiczny, naturalistyczny i tendencyjny), jednocześnie ostrzegając przed fikcją trywialną lub czysto sensacyjną. Następnie przedstawiona zostaje zwięzła prehistoria, od średniowiecznych narracji wierszowanych i Volksbücher, poprzez mieszczańskie opowieści z epoki reformacji, siedemnastowieczną satyrę Grimmelshausena i Oświecenie, krytykując „Agatona” Wielanda jako dydaktycznego filozoficznie, lecz ubogiego dramatycznie, zanim ogłosi Goethego prawdziwym twórcą nowoczesnej powieści niemieckiej. Kolejna, obszerna analiza interpretuje „Wertera” jako porywające studium wewnętrznych namiętności, „Lata nauki Wilhelma Meistra” jako rozległą, lecz bogatą w idee powieść rozwojową (Bildungsroman), a „Powinowactwa z wyboru” jako wzorzec zjednoczonej idei i akcji skupionej na małżeństwie; „Lata wędrówki” uznane są za cykl nowel, a nie powieść. Sekcja kończy się ujęciem trwałego znaczenia Goethego – jego głębi psychologicznej, aktualnej wrażliwości i połączenia myśli z fabułą – a następnie przechodzi do prozy romantycznej: wizjonerskiego, alegorycznego „Heinricha von Ofterdingen” Novalisa, lirycznej, baśniowej opowieści „Taugenichts” Eichendorffa, fragmentarycznej i zmysłowej „Lucindy” Schlegla oraz mrocznie fantastycznych, niesamowitych opowieści E. T. A. Hoffmanna, których przykładem jest „Eliksiry diabła”. (Jest to automatycznie wygenerowane streszczenie.)