"Über die spezielle und die allgemeine Relativitätstheorie" Alberta Einsteina to popularnonaukowy traktat napisany na początku XX wieku. Przedstawia on przystępne, koncentrujące się najpierw na koncepcjach ujęcie teorii względności, pokazujące, jak należy przemyśleć nasze pojęcia przestrzeni, czasu, ruchu i pomiaru, z minimalnym użyciem matematyki i naciskiem na fizyczne znaczenie.

Początek traktatu określa jego cel i grupę docelową, a następnie krok po kroku rozwija teorię względności szczególną: rozróżnia czystą geometrię od jej fizycznej interpretacji z ciałami sztywnymi, wprowadza współrzędne i układy odniesienia oraz definiuje inercyjne (galileuszowe) układy. Formułuje zasadę względności, ukazuje konflikt z naiwnym dodawaniem prędkości i stałością prędkości światła, a następnie rozwiązuje go poprzez operacyjne zdefiniowanie czasu i równoczesności za pomocą sygnałów świetlnych, ujawniając względność równoczesności i odległości. Następnie przedstawia transformację Lorentza, kontrakcję długości, dylatację czasu oraz relatywistyczne prawo dodawania prędkości, poparte eksperymentami takimi jak Fizeau, aberracja gwiazdowa, przesunięcia Dopplera oraz wynik eksperymentu Michelsona-Morleya (bez odwoływania się do eteru). Podkreśla kowariancję Lorentza jako heurystyczny przewodnik, rewiduje mechanikę przy dużych prędkościach i unifikuje energię i masę (E/c²), gdzie c jest prędkością graniczną. Tę początkową część kończy wprowadzeniem czterowymiarowej czasoprzestrzeni Minkowskiego, a następnie przechodzi do zasady ogólnej teorii względności. (Jest to automatycznie wygenerowane streszczenie.)