"El imperio jesuítico" Leopolda Lugonesa to esej historyczny napisany na początku XX wieku. Praca analizuje wpływ i organizację zakonu jezuitów w kontekście ich działań misyjnych, zwłaszcza w Paragwaju, oraz krytycznie odnosi się do dychotomii perspektyw historycznych dotyczących ich działań. Autor snuje krytyczną narrację, zastanawiając się zarówno nad społeczno-politycznym wpływem jezuitów, jak i szerszymi konsekwencjami ich obecności w Nowym Świecie. Wstęp książki przedstawia intencje autora oraz ramy historycznej dyskusji, która ma nastąpić. Lugones odnotowuje publiczne zainteresowanie i pozytywny odbiór pierwszego wydania, co skłania go do rozszerzenia i dopracowania swojej narracji w drugim wydaniu. Podkreśla znaczenie dokładnego przedstawienia historii, które wykracza poza zwykły podziw lub potępienie, zachęcając czytelników do docenienia złożoności misji prowadzonych przez jezuitów. Przygotowuje grunt pod gruntowną eksplorację społecznych i politycznych dynamik leżących u podstaw wpływu jezuitów w Paragwaju, przedstawiając ich jako zarówno produkty swoich czasów, jak i sprawców znaczących zmian.