"Orígenes de la novela, Tomo I" Marcelina Menéndeza y Pelaya to traktat historyczny napisany na początku XX wieku. Praca bada genezę i ewolucję powieści hiszpańskiej, śledząc jej rozwój od starożytnej literatury klasycznej, przez średniowiecze, aż po narodziny powieści nowożytnej. Celem tej publikacji jest wyróżnienie znaczących dzieł i autorów, którzy przyczynili się do rozwoju gatunku na przestrzeni dziejów. Rozdział wstępny tego naukowego dzieła rozpoczyna się serią notatek przedstawiających standardy transkrypcji użyte w tekście, omawiając zasady formatowania i ortografii oparte na wytycznych Królewskiej Akademii Hiszpańskiej (Real Academia Española). Następnie Menéndez y Pelayo przedstawia główną tezę książki, podkreślając znaczenie zrozumienia kontekstu historycznego i dziedzictwa literackiego, które ukształtowały powieść hiszpańską, zwłaszcza przed epoką Cervantesa. Wymienia kluczowe dzieła i autorów, którzy położyli podwaliny pod ten gatunek, przygotowując grunt pod kompleksową analizę jego ewolucji w kolejnych rozdziałach.