„Orígenes de la novela, Tomo III” autorstwa Marcelino Menéndeza y Pelayo to studium historyczno-literackie i antologia napisana na początku XX wieku. Tom ten bada początki hiszpańskiej powieści poprzez analizę „novelas dialogadas” (powieści dialogowych), skupiając się na „La Celestinie” i jej naśladowcach, oraz łączy obszerne wprowadzenie naukowe z opracowanymi tekstami, które ilustrują język, styl i konwencje drukarskie tamtej epoki. Dzieło łączy szczegółową analizę tekstu, badania źródłowe oraz historię recepcji, aby ukazać, jak forma dramatyczna stała się inspiracją zarówno dla późniejszego teatru, jak i prozy narracyjnej. Książkę otwierają uwagi transkrybenta dotyczące konwencji typograficznych, uporządkowany na nowo indeks i errata oraz spis treści zapowiadający obszerne wprowadzenie, po którym następują reprezentatywne utwory dialogowe. We wprowadzeniu autor dowodzi, że „La Celestina”, choć w swej istocie jest raczej poematem dramatycznym niż powieścią, jest nieodzowna dla historii hiszpańskiej powieści ze względu na swoją realistyczną metodę i trwały wpływ. Śledzi ono wczesne wydania i przemiany od „Comedii” do „Tragicomedii”, szczegółowo opisuje dodane akty i prologi oraz analizuje parateksty (w tym akrostychy Alonsa de Proazy) w celu omówienia kwestii autorstwa. Studium przedstawia Fernanda de Rojas jako głównego (a wręcz prawdopodobnie jedynego) autora, dokonując przeglądu dowodów bibliograficznych i odkryć archiwalnych, które identyfikują go jako konwertytę i prawnika z Puebla de Montalbán/Talavera, który prawdopodobnie ukończył to dzieło jako młody student, w kontekście formacyjnym Salamanki i humanistycznych komedii łacińskich. Kładzie również nacisk na to, że utwór ten był przeznaczony do czytania, a no nie do wystawiania na scenie, oraz pokazuje, jak jego forma, źródła i język ukształtowały zarówno hiszpański dramat, jak i prozę narracyjną. (To podsumowanie zostało wygenerowane automatycznie).