"Laki on kuollut — mutta tuomari on elävä" Anatole'a France'a to powieść filozoficzna napisana na początku XX wieku. Książka zgłębia tematy sprawiedliwości, moralności i roli prawa poprzez serię dialogów między postaciami, które omawiają naturę i konsekwencje systemów prawnych oraz ich egzekwowania. Analizuje inherentne sprzeczności w prawie i jego związek ze społeczeństwem. Fabuła rozwija się poprzez rozmowy, głównie między Jeanem Marteau a innymi postaciami, które dzielą się swoimi spostrzeżeniami i krytyką prawa oraz sprawiedliwości. Marteau argumentuje, że prawo, choć starożytne i często brutalne, utrzymuje pozory porządku w społeczeństwie. Zastanawia się nad tym, jak sędziowie często błędnie interpretują sprawiedliwość, ukazując swoje wspólne dylematy moralne z przestępcami, zwłaszcza w kontekście ubóstwa i desperacji. Całość przeplatana jest anegdotami, które uwypuklają nieszczęścia osób uwikłanych w system prawny, zwłaszcza tych z klas marginalizowanych, a także wzruszającą opow