„Balady i romanse” Adama Mickiewicza to zbiór ballad wydany w 1822 roku w Wilnie, jako część jego pierwszego tomu poezji. Uważane za początek gatunku ballady w literaturze polskiej i manifest polskiego romantyzmu, dzieło to przedstawia czternaście wierszy, w których świat nadprzyrodzony przenika codzienną rzeczywistość. Osadzone w konkretnych historycznych miejscach, ballady te kwestionują racjonalizm Oświecenia, ukazując świat, w którym tajemnicze siły osądzają ludzkie czyny i egzekwują porządek moralny, tworząc atmosferę niesamowitości za pomocą światła księżyca, dzikiej przyrody i prastarych krajobrazów.